Pauzy w Holterze EKG u dziecka — jak rozumieć przerwy w zapisie

Wstęp

Rodzic, który czyta raport Holtera dziecka, często zatrzymuje się na jednym słowie: „pauza”. To słowo brzmi mocno, bo w codziennym języku może kojarzyć się z tym, że serce na chwilę przestaje pracować. W opisie badania nie wolno jednak oceniać go w oderwaniu od całego zapisu. Holter EKG rejestruje rytm serca przez wiele godzin, zwykle w różnych sytuacjach: podczas snu, odpoczynku, ruchu, emocji i codziennych aktywności. Dlatego znaczenie pauzy zależy nie tylko od samej nazwy w raporcie, ale także od czasu jej wystąpienia, jakości zapisu i tego, czy w tym samym momencie dziecko zgłaszało dolegliwości. [1], [2]

Co oznacza pauza w Holterze u dziecka

Pauza w Holterze oznacza przerwę opisaną w zapisie rytmu serca podczas rejestracji. Nie jest to jednak samodzielne rozpoznanie choroby serca. To jeden z elementów raportu, który lekarz ocenia razem z całym badaniem, wiekiem dziecka, powodem wykonania Holtera i objawami.

W praktyce rodzic widzi często tylko jedno słowo w podsumowaniu: „pauzy”. Bez wglądu w cały zapis nie wiadomo jeszcze, czy chodzi o pojedynczy zapis techniczny, krótki fragment w czasie snu, element rytmu wymagający omówienia, czy sytuację, którą trzeba odnieść do objawów dziecka. Dlatego nie warto tłumaczyć tego słowa automatycznie jako „serce się zatrzymało”.

Znaczenie ma nie tylko sama obecność pauzy, ale też to, jak wygląda cały raport Holtera. Liczy się czas wystąpienia przerwy, rytm przed nią i po niej, jakość rejestracji oraz to, czy w dzienniczku albo w wywiadzie pojawiły się objawy w tym samym czasie. [1], [2]

Dlaczego słowo „pauza” nie wystarcza do oceny wyniku

Samo słowo „pauza” w opisie Holtera nie mówi jeszcze, czy zapis jest istotny. Raport z badania jest skrótem z wielogodzinnej rejestracji, a pojedyncze określenie z podsumowania nie zastępuje oceny całego materiału. Inaczej ocenia się zapis, który pojawił się w czasie snu, inaczej fragment związany z gorszą jakością rejestracji, a jeszcze inaczej sytuację, w której w tym samym czasie dziecko miało zawroty głowy, osłabienie, uczucie kołatania albo zasłabnięcie.

To nie znaczy, że każda pauza jest niepokojąca. Oznacza tylko, że nie można jej rozstrzygnąć po jednym słowie z raportu. U dzieci wynik Holtera trzeba odnosić do wieku, sytuacji klinicznej i całego zapisu rytmu. Źródła pediatryczne pokazują, że parametry rytmu w monitorowaniu ambulatoryjnym zależą od wieku i kontekstu badania, dlatego nie powinny być oceniane tak, jakby istniała jedna prosta odpowiedź dla każdego dziecka. [2], [3]

Pauza jest tylko jednym z elementów raportu, dlatego warto najpierw rozumieć, czym w ogóle jest opis badania. Szerzej wyjaśniam to w artykule Opis EKG i Holtera u dziecka — jak rozumieć wynik badania.

Jak znaczenie pauzy zależy od całego raportu i objawów

Najważniejsze jest zestawienie pauzy z całym raportem Holtera. Lekarz nie patrzy wyłącznie na jedno słowo w opisie. Sprawdza, w jakim momencie badania pojawiła się przerwa, czy zapis był dobrej jakości, jaki był rytm przed tym fragmentem i po nim oraz czy dziecko miało wtedy objawy. [1], [2], [3]

Co trzeba sprawdzić, zanim rodzic oceni słowo „pauza” w Holterze:

• kiedy w zapisie pojawiła się pauza,
• czy dziecko wtedy spało, odpoczywało czy było aktywne,
• czy w tym czasie były objawy,
• czy zapis był dobrej jakości,
• jak pauza wygląda w całym raporcie, a nie tylko w jednej linijce opisu.

Przykład z gabinetu:

Rodzic przyniósł raport Holtera, w którym największy niepokój wzbudziło słowo „pauza”. Sama nazwa w opisie brzmiała dla rodzica groźnie. Dopiero sprawdzenie godziny zapisu, jakości rejestracji, tego, czy dziecko spało, oraz tego, czy w dzienniczku były wtedy objawy, pozwoliło omówić wynik bez oceniania jednej linijki raportu w oderwaniu od całości.

Taki przykład nie oznacza, że każda podobna pauza jest nieistotna. Pokazuje tylko, że raport Holtera trzeba czytać razem z dzieckiem, objawami i przebiegiem dnia badania. Jeżeli rodzic chce najpierw zrozumieć cały raport, a nie tylko jedną linijkę z opisem pauzy, pomocny będzie mój tekst Wynik Holtera EKG u dziecka — jak rozumieć liczby z raportu.

Kiedy pauzy w Holterze trzeba omówić z lekarzem

Pauzy w Holterze trzeba omówić z lekarzem wtedy, gdy są wyraźnie opisane w raporcie, budzą niepokój rodzica albo pojawiają się w kontekście objawów dziecka. Ważne jest zwłaszcza to, czy w czasie zapisu dziecko zgłaszało osłabienie, zawroty głowy, uczucie nierównego bicia serca, kołatanie albo zasłabnięcie. [2], [3]

Na wizytę warto zabrać cały raport Holtera, nie tylko jego fragment. Pomocny jest także opis dnia badania: o której godzinie dziecko spało, kiedy było aktywne, czy miało lekcje wychowania fizycznego, trening, stresującą sytuację, gorączkę albo inne dolegliwości. Jeśli był prowadzony dzienniczek objawów, trzeba go zestawić z godziną zapisu w raporcie. Nie chodzi o to, żeby rodzic sam kwalifikował wynik jako groźny albo niegroźny. Chodzi o to, żeby lekarz mógł ocenić zapis w odniesieniu do całego badania i rzeczywistej sytuacji dziecka.

Czego nie oceniać samodzielnie po jednym zapisie

Nie należy samodzielnie oceniać pauzy tylko po jednej linijce raportu. Pojedynczy opis nie pokazuje całego kontekstu: jakości zapisu, rytmu przed pauzą, rytmu po pauzie, godziny wystąpienia ani objawów dziecka. Nie warto też szukać prostego progu, który samodzielnie rozstrzyga wynik. U dziecka znaczenie zapisu zależy od wielu elementów jednocześnie.

Próba oceny tylko po jednym parametrze może prowadzić do dwóch błędów: niepotrzebnego strachu albo zbyt łatwego uznania, że zapis nie ma znaczenia. Rodzic nie powinien też dopisywać do słowa „pauza” rozpoznań, których nie rozumie i które wymagają oceny całego EKG albo Holtera.

Raport jest materiałem do omówienia, a nie gotową instrukcją samodzielnego rozpoznawania zaburzeń rytmu. Najbezpieczniej jest potraktować słowo „pauza” jako sygnał, że warto omówić cały raport. Dopiero wtedy można zobaczyć, czy był to zapis techniczny, fragment bez związku z objawami, czy element wymagający dalszej oceny. [1], [2], [3]

FAQ

Czy pauzy w Holterze dziecka oznaczają zatrzymanie serca?

Nie należy tak rozumieć samego słowa „pauza” w raporcie. Pauza jest elementem zapisu Holtera, a jej znaczenie zależy od całej rejestracji, czasu wystąpienia, jakości zapisu, długości przerwy i objawów dziecka. Jedna nazwa w opisie nie wystarcza do samodzielnej oceny wyniku. [1], [2]

Czy każda pauza w Holterze jest niebezpieczna?

Nie każda pauza ma takie samo znaczenie. Inaczej ocenia się zapis bez objawów, inaczej zapis w czasie snu, a inaczej pauzę, która pojawiła się w momencie zgłaszanych dolegliwości. Dlatego nie powinno się oceniać wyniku po jednym słowie albo jednej wartości z raportu. [2], [3]

Czy pauzy w nocy mają inne znaczenie niż w dzień?

Czas wystąpienia zapisu ma znaczenie, bo Holter obejmuje zarówno aktywność dzienną, jak i sen. Pauza opisana w nocy powinna być oceniona w kontekście całego raportu, rytmu dziecka, jakości rejestracji i ewentualnych objawów. Nie należy samodzielnie wyciągać wniosku tylko z tego, że zapis pojawił się w nocy. [2], [1]

Kiedy z pauzami w Holterze trzeba zgłosić się do lekarza?

Wynik warto omówić z lekarzem, jeśli pauzy są opisane jako istotny element raportu, jeśli rodzic nie rozumie zapisu albo jeśli w tym samym czasie dziecko miało objawy. Do rozmowy najlepiej przygotować cały raport, dzienniczek objawów i opis tego, co dziecko robiło w czasie badania. [3], [2]

Bibliografia

[1] The Royal Children’s Hospital Melbourne. Nursing guidelines: Holter monitor management. Melbourne: The Royal Children’s Hospital; aktualizowany dokument, dostęp 2026.

[2] Joyce JJ, Bogarapu S, Odhiambo C, Ferns SJ, Kennedy HL. Holter Monitor Rhythm Parameters in Healthy Infants, Children, and Adolescents: Defining Reference Limits With Meta-Analysis. J Am Heart Assoc. 2025;14:e039783. doi:10.1161/JAHA.124.039783.

[3] Strangio A, Curcio A, Torella D. Arrhythmias in Pediatric Age: A Narrative Review. Children (Basel). 2025;12(12):1580. doi:10.3390/children12121580.

Nota o autorze

Dr Michał Brożyna jest lekarzem pediatrą i kardiologiem dziecięcym. W pracy z dziećmi zajmuje się między innymi oceną objawów zgłaszanych przez rodziców oraz interpretacją badań takich jak EKG, Holter EKG i echo serca. W gabinecie w Olsztynie konsultuje dzieci po wynikach badań kardiologicznych, w tym po raportach Holtera, w których pojawiają się zapisy budzące niepokój rodziców: szybki rytm, nierówna praca serca, pobudzenia albo pauzy. Artykuł ma pomóc rodzicowi zrozumieć język raportu i przygotować się do rozmowy z lekarzem. Nie zastępuje badania dziecka ani indywidualnej oceny całego zapisu Holtera.